Met trefzekere taal beschrijft Zweig de eerste, intense, decennia van de 20ste eeuw. Het waren jaren van grote intellectuele, culturele en kunstzinnige prestaties, maar ook de tijd waarin een spoor van verwoesting door Europa trok.

Juist deze combinatie van tegenstellingen – het scheppende en het destructieve – heeft de levens van Stefan Zweig en zijn beroemde tijdgenoten (zoals Strauss, Freud, Shaw, Dali) op bijzondere wijze gevormd, en daarmee in zekere zin tijdloos gemaakt.

In Zweigs eigen woorden: “Maar elke schaduw is in diepste wezen toch ook een kind van het licht, en alleen wie licht en donker, oorlog en vrede, hoogtepunten en dieptepunten heeft meegemaakt, alleen die heeft waarachtig geleefd.”

Een imposante autobiografie.

Viruswappies, trollende Russen en ‘wet bulbs’. Het zijn verwarrende tijden. Van Dijk & De Jong weten het ook niet meer. Maar doen toch wekelijks een poging om wat orde in de chaos te brengen. Met hulp van gasten. Die wel veel weten.

Zondagavond op Clubhouse, daarna als podcast te vinden op Spotify en Apple Podcast

Giving should be easy, gratifying and effective

LittleBitz ensures that you give directly to those in need, so that money immediately ends up where it is most effective. This gives people autonomy to spend smart – on most urgent needs and things that increase long-term independence.

On my bookshelf

The books I’m currently reading

The books I read in 2020

More on my read shelf:
Pepijn van  Dijk's book recommendations, liked quotes, book clubs, book trivia, book lists (read shelf)

Sci-Fi van nu

Bijzonder boek, in een boeiend genre.
De wereld voert in de zeer nabije toekomst een permanente strijd tegen de opwarming van de aarde. Overstromingen, “wet-bulbs”, eco-terrorisme, hittegolven zorgen voor dood en verderf in grote delen van de wereld. India start, op eigen houtje, met geo-engineering, en schiet met vliegtuigen fosfaat de lucht in. Scheelt tijdelijk weer een graad en dus een hoop doden. Andere delen hebben veel minder last van de stijging van de temperatuur. Zoals Zwitserland, waar het Ministerie voor de Toekomst huist, voortgekomen uit het akkoord van Parijs en belast met de taak om de rechten van toekomstige generaties te beschermen.

Mooi geschreven en goed in elkaar gestoken, maar het boek is vooral een triomf van de verbeelding: geen van de beschreven gebeurtenissen lijkt totaal irreëel. Sterker nog, je kan het je pima voorstellen dat Los Angeles onderloopt, dat een hittegolf in India honderdduizenden doodt en dat terroristen op een dag tientallen vliegtuigen tegelijkertijd met drones neerhalen.

Het is kortom een geloofwaardig (en uiteindelijk optimistisch) verhaal. Waarmee de grote vraag die wordt opgeworpen ook aan kracht wint: hoe gaat klimaatverandering onze kijk op kapitalisme, landsgrenzen en geld veranderen?

Boek

Podcast


  1. Appeasing Hitler, Tim Bouverie
  2. Station Eleven, Emily St John Mandel
  3. De Stamhouder, Alexander Münninghof
  4. The Ministry for the Future, Kim Stanley Robinson
  5. World War Z, Max Brooks
  6. History has begun, Bruno Macaes

L’Europe qui protège?

Ivan Krastev heeft veel onderwerpen en analyses in “Na Europa” gestopt. En lijkt daarmee veel interessants te zeggen te hebben over immigratie, opkomst populisme, verhouding tussen Oost- en West-Europa en de EU. Maar veel hebben we elders gelezen, en sommige voorspellingen zijn nu al te weerleggen.

Krastev acht het waarschijnlijk dat de Unie uit elkaar valt. Dit zal niet door oorlog, of een big bang gebeuren, maar al struikelend. Waarschijnlijk door een opeenvolging van slechte besluiten, een bank run, kleine opstanden in de belangrijkste landen zoals Duitsland en Frankrijk. Nu, drie jaar na de publicatie van dit boek, is de EU struikelend juist sterker uit de grootste crisis, de Brexit, gekomen. Wat niet is kan nog komen (waakzaamheid geboden!), maar deze voorspelling is voorlopig prematuur gebleken.

Krastev ziet de immigratiecrisis als het 9/11 van Europa: de huidige spanningen zijn terug te leiden op hoe liberale, progressieve politici met die crisis zijn omgegaan. Die reactie was niet goed en heeft – onder andere – geleid tot een hernieuwde opkomst van nationale sentimenten, populisme, en de daaruit voortvloeiende anti-Europese sentimenten.
Europa zit, volgens Krastev dan ook in een identiteitscrisis. Wie zijn we?
En dan wordt het interessant. Krastev, zelf Bulgaar, brengt een extra Europese scheidslijn aan: naast links/ rechts, en Noord/Zuid, gaapt er een kloof tussen diegenen die persoonlijk meegemaakt hebben wat desintegratie betekent en diegenen die alleen over deze traumatische gebeurtenissen hebben gelezen in schoolboeken. Grofweg mensen uit voormalig Oostblok en de Westerlingen. Kosmopolitisch waarden bestaan in het Westen, in het Oosten niet. Daar zijn ze liever solidair met de eigen natie. 

Waarmee we komen op een onderwerp dat de komende tijd zomaar een prominentere rol in het publiek debat gaat krijgen: onze meritocratische maatschappijvisie. Volgens Krastev is meritocratie het grote probleem voor de toekomst. Wat er nu gebeurt (Brexit, Orban, Le Pen, weg met de ‘experts’) is de facto een motie van wantrouwen jegens deze maatschappijvisie. De visie die leidt tot een samenleving van aan de ene kant zelfzuchtige, arrogante winnaars en aan de andere kant, boze en wanhopige verliezers. Het midden wordt als het ware weggeslagen.
We zien inderdaad dat we in rap tempo de politieke gemeenschap, de neutrale ruimte voor debat, aan het verliezen zijn.

De pijn zit diep. Wat de “meritocraten” zo onuitstaanbaar maakt voor de rest is dat ze beweren geslaagd te zijn, omdat ze harder hebben gewerkt, beter geschikt zijn en wel de diploma’s hebben gehaald waar anderen voor gezakt zijn. Omdat ze internationaal inzetbaar zijn (een beetje meritocraat kan CEO in zowel Bulgarije als Londen zijn, een Amerikaanse consultant voelt zich meer verbonden met zijn counterpart in Spanje dan met de inwoners van Duluth, Minnesota) worden ze gewantrouwd. Als er ooit ‘thuis’ echte problemen komen, zullen meritocraten hen liever in de steek laten dan te vechten voor de zaak en de pijn te delen.
Populisten snappen dit. Zij beloven geen competentie, maar vertrouwdheid. Populistisch leiderschap betekent niet effectief beleid voeren, maar het tonen van offerbereidheid en loyaliteit. 

Europa is sterk veranderd: door migratie, door technologie, door globalisering. Het is duidelijk dat de Europese elite daar nog geen goed antwoord op gevonden heeft. Dit boek legt een belangrijk pijnpunt bloot: zolang Europa alleen competentie en efficiëntie belooft en haar burgers geen vertrouwen en bescherming weet te bieden zal de opstand tegen de EU, tegen de meritocratische elite, doorgaan. 

Boek

Levenswijsheid

Seneca’s essays over leven en dood zijn tijdloos omdat ze troosten en energie geven. Omdat ze inspireren en tot denken zetten. Omdat ze richting geven en rust brengen.

De leer van de Stoicijnen, alhoewel klein in aantal, is als een cadeau dat maar blijft geven.
En Seneca is als Sinterklaas.

Boek

Private, yet public

De hoofdredacteur van de Financial Times heeft zijn ‘private diaries’ gepubliceerd. Daarin lezen we dat de FT baas iedereen kent, van Wall Street CEO’s, tot Londense politici, van zangers tot de paus. En allemaal ‘on a first name basis’. Een zekere mate van ‘sucking up to power’ is soms noodzakelijk om goede journalisitiek te bedrijven, maar ik kreeg de indruk dat Barber erg geniet van zijn omgang met de rijken en machtigen.

Had graag meer gelezen over hoe Barber van het FT een echt wereldmerk heeft gemaakt, en als een van de weinige kranten succesvol de transitie naar digitaal heeft weten te maken. Dat is namelijk de echte prestatie, met alle respect voor theedrinken met Mario (Draghi), bellen met Lloyd (Blankfein) en even langs wippen bij Tony (Blair).

Boek

Drawdown promises the most comprehensive plan to reverse global warming. And it does just that. It’s a great overview of the real issue at hand (air conditioning!), the possible impact of climate solutions, and technologies that “can begin to reverse the buildup of atmospheric carbon by mid-century”.

Love it.

Book

Website

De 6 beste films/series die ik in 2020 zag

Corona maakte bioscoopbezoek vrijwel onmogelijk dit jaar. Gelukkig was ik nog net op tijd om twee geweldige films op het grote doek te zien. De rest van het jaar me gelukkig geprezen met de diensten van Apple+, Netflix en Amazon.

  1. Fargo, seizoen 1. Perfect.
  2. The Lighthouse. Origineel en indringend.
  3. Fauda. Misschien wel de beste serie van Netflix – ook seizoen 3 was verslavend.
  4. The Last Dance. Het onverwachte geheim van Michael Jordan: “I’m coachable”
  5. The Bad and the Beautiful. Mooie documentaire over het leven en de kunst van een mijn favoriete fotografen, Helmut Newton.
  6. The Long Way Up. Stikjaloers op Ewan McGregor en Charley Boorman.

Runner-ups: “Manchester by the sea“, “The Loudest Voice” en “Brexit, the uncivil war

Begin bij de natie

Klimaatverandering is een serieus gevaar, dat het vermogen van landen om nog zelfstandig te handelen (op alle gebieden) ernstig zal ondermijnen. Om dit gevaar te cofronteren, moeten we de natiestaat versterken, want dat is de enige echte basis van legitimiteit. De meerderheid van de mensen is niet bereid zijn leven grondig te veranderen voor een abstract idee als de redding van de aarde. Dat doen ze alleen wanneer het voortbestaan van hun kinderen, hun familie, hun streek en hun land op het spel staat. Als we dus echt iets willen doen aan de opwarming van de aarde zullen we natiestaat moeten herwaarderen.

Interessant, en waar. Maar waarom dit pleidooi een heel boek nodig heeft, is me een raadsel. Soms is een artikel gewoon beter.

Boek

Boeken van succesvolle ondernemers over hun succes zijn meestal niet erg nuttig.
Al is het maar vanwege de zogenaamde “survivor bias”. Dat vooroordeel zorgt ervoor dat we succes danken aan bepaalde karaktereigenschappen, zoals doorzettingsvermogen en leiderschapskwaliteiten. En natuurlijk zijn die belangrijk geweest, zo niet essentieel, voor het slagen van de ondernemer in kwestie. Maar wat het verhaal doorgaans niet verteld is dat deze eigenschappen net zo goed zeer onsuccesvolle mensen beschrijven. Zo vraagt bijvoorbeeld het leiden van grote verliezen voor je bedrijf om doorzettingsvermogen en de skills om anderen ervan te overtuigen dat zij hun geld in jouw zwarte gat moeten gooien. Oftewel, we krijgen alleen de succesverhalen te horen en trekken daar grote conclusies uit, terwijl het tegenovergestelde net zo goed waar kan zijn.

Ray Dalio, miljardair, oprichter van Bridgewater en celebrity-filantroop, weet die bias redelijk te omzeilen door zich te richten op principes en inzichten. Hij ontwaart patronen, en stelt zichzelf, en daarmee de lezer scherpe vragen. Dat is van grote waarde. Zo hebben we volgens Dalio twee grote zwaktes: ons ego, en onze blinde vlekken. De vraag die daar bij hoort: wat is die ene grote persoonlijke uitdaging, wat zit mijn doel het meest in de weg?

Dalio houdt van structuur, lijstjes en formules. Een succesvol leven bestaat aldus uit de volgende elementen; dromen + werkelijkheid + vastberadenheid. En vooruitgang is alleen mogelijk door de combinatie van pijn + bespiegeling.

Ik kan zijn lijstje van vijf beslissingen om je eigen zwaktes te confronteren erg waarderen.

  1. Verwar wat jij wil dat waar is niet met wat echt waar is
  2. Hoe je overkomt doet er niet toe, verwezenlijk je doel
  3. Overschat de gevolgen op de korte termijn niet
  4. Laat pijn vooruitgang niet in de weg zitten
  5. Verwijt alleen jezelf slechte resultaten

Hij heeft ook een lijstje voor de feedbackcirkel, het persoonlijke evolutionaire proces. Als je die beheerst, vergroot je kans op succes enorm:

  1. Stel duidelijke doelen
  2. Herken de problemen die tussen jou en de doelen staan, maar tolereer ze niet
  3. Stel een nauwkeurige diagnose om de kern van de problemen te bereiken
  4. Ontwerp plannen om ze op te lossen
  5. Doe wat nodig is om die ontwerpen in resultaten om te zetten

De facto is het boek een groot pleidooi voor het hebben van een radicaal open geest, voor de kunst van het weloverwogen meningsverschil, gestoeld op expertise en debat.
Mensen met een open geest, die tegelijkertijd assertief zijn, daar heb je wat aan. De eerst stap op weg naar succes is dus de gesloten geesten uit je organisatie (of uit jezelf, zo ver dat mogelijk is) te filteren. Maar nu lopen we alsnog het risico in de val van de “survivor bias” te lopen.

Een boek om nog eens te lezen, met een open geest en een radicale eerlijkheid naar jezelf.

Boek

A little gem amidst the hysterical, positive thinking, self-help literature.

The basic premise of the book is that the effort to try to feel happy is often precisely the thing that makes us miserable. Some of us probably know this to be true, and yet we can’t help ourselves. We want to feel secure. Alas, as individuals, we have very little control over the the universe. Yet, in order to defend ourselves, we build up “fortifications” of the ego. But it is those very fortifications that create the feeling of insecurity: because building a fort means isolating oneself. The deep truth is that insecurity is another word for life.

There are no one-size fits all self-help tricks or ten points plans that deliver happiness. Life and therefore happiness, is complicated. It can and will go wrong. You preparation for hard times will define your level of happiness.There’s convincing evidence that spending time and energy thinking about how well things could go, actually reduces most people’s motivation to achieve them.

This usually means stress.
When feeling (mildly) stressed, just try the following. Ask yourself the question: do I have a problem now? It will do wonders. At least it does to me.

The good news is that there’s an antidote. There are other ways of reaching happiness. Embrace the things that you try to escape. As those familiar with the stoics already know: embracing, instead of fighting, negative emotions will make one happier.

Please read the whole thing, as the book is full of delightful research, insightful encounters and essential debunking of quasi-truths and biases.

Any self help doctor, looking to really help his patient should prescribe a good shot of this well written, funny and balanced antidote. At least once a year, preferably on a monthly basis.

Book

Guardian review

We still can save our future

The gold standard of climate change books.
Compulsory reading for anyone wanting to contribute to the debate about the future of our earth. Requires multiple sittings, as David Wallace-Wells’ analysis is far from optimistic (although he places some faith in technological solutions).

Book

Interview Rolling Stone

Interview The Guardian

The concept of rewilding is simple: bring back grassland mega-fauna (large herbivores as Konik horses, European Bison and Taurus) to make our ecosystem diverse again. Rich in plants and animals. Centuries of domestication and the spread of agriculture have done terrible harm to nature’s capacity to restore itself. It has downgraded earth.

It is also a great way to fight climate change. Soils store more carbon than all terrestrial plants, including rainforests. Rewilding (parts of) Antartica with herbivores could help keep the carbon stored in the soil, as the large animals snow trampling compacts the snow layer and leads to deeper winter soil freezing. Which sets in motion a series of events that favours deep-rooted grasses and herbs.

We tend to think that what we see and know, is what needs protection. But: forests are not the natural vegetation of our planet, vast grasslands are. The rewilding movement thus challenges the traditional conservation science, aiming at preserving – and expanding – what we have and what we see.
The great thing about rewilding science is that it is not about anti-globalism; it does not seek to restore what industrialization has destroyed or damaged. It wants to go hand-in-hand with technological progress. in the first place by organizing our available space more efficiently, thus freeing up space to rewild our nature: integrating nature and people, with a focus on innovation rather than on protection.

Akin to the big five of African wildlife, there is such a thing as ‘the big four’ in rewilding experiments: Oostvaardersplassen (‘OVP’, the Netherlands), Yellowstone (USA), the Pleistocene (Russia) and the Mauritian islands in the Indian Ocean. They have all their own characteristics (for starters their size: the Dutch ‘OVP’ project is dwarfed by the vast Russian Arctic territory), but together make up the avant-garde of the global rewilding movement. These areas work on reintroducing different ‘keystone spieces’ and have various rewilding approaches.

So, why haven’t we implemented this at scale yet? Money. And the concept is at odds with the current narrative, which means political backing. It can only work if society is aligned. And we all know, how hard that is.
Moreover, the current movement is mostly made up of activists and biologists, while the movement needs to become more financial savvy, i.e. leveraging carbon finance. If these projects can prove to reduce carbon emission (or capture carbon), then an income stream based on credits becomes viable.

According to the authors – Paul Jepson and Cain Blythe – rewilding is viable and is beginning to happen in Europe and America. They predict Europe will lead the way, because rural depopulation and the decline of traditional agriculture are creating large areas of land in need of a new future. When combined with economic reasons for nature-based solutions, a desire for commercial breeding and ranching could emerge.

This book’s a great introduction to this inspiring and exciting movement, that could make a real difference in the decades to come.

Book

<span>%d</span> bloggers like this: