Sci-Fi van nu

Bijzonder boek, in een boeiend genre.
De wereld voert in de zeer nabije toekomst een permanente strijd tegen de opwarming van de aarde. Overstromingen, “wet-bulbs”, eco-terrorisme, hittegolven zorgen voor dood en verderf in grote delen van de wereld. India start, op eigen houtje, met geo-engineering, en schiet met vliegtuigen fosfaat de lucht in. Scheelt tijdelijk weer een graad en dus een hoop doden. Andere delen hebben veel minder last van de stijging van de temperatuur. Zoals Zwitserland, waar het Ministerie voor de Toekomst huist, voortgekomen uit het akkoord van Parijs en belast met de taak om de rechten van toekomstige generaties te beschermen.

Mooi geschreven en goed in elkaar gestoken, maar het boek is vooral een triomf van de verbeelding: geen van de beschreven gebeurtenissen lijkt totaal irreëel. Sterker nog, je kan het je pima voorstellen dat Los Angeles onderloopt, dat een hittegolf in India honderdduizenden doodt en dat terroristen op een dag tientallen vliegtuigen tegelijkertijd met drones neerhalen.

Het is kortom een geloofwaardig (en uiteindelijk optimistisch) verhaal. Waarmee de grote vraag die wordt opgeworpen ook aan kracht wint: hoe gaat klimaatverandering onze kijk op kapitalisme, landsgrenzen en geld veranderen?

Boek

Podcast


The 6 best Books I read in 2020

  1. Appeasing Hitler, Tim Bouverie
  2. Station Eleven, Emily St John Mandel
  3. De Stamhouder, Alexander Münninghof
  4. The Ministry for the Future, Kim Stanley Robinson
  5. World War Z, Max Brooks
  6. History has begun, Bruno Macaes

L’Europe qui protège?

Ivan Krastev heeft veel onderwerpen en analyses in “Na Europa” gestopt. En lijkt daarmee veel interessants te zeggen te hebben over immigratie, opkomst populisme, verhouding tussen Oost- en West-Europa en de EU. Maar veel hebben we elders gelezen, en sommige voorspellingen zijn nu al te weerleggen.

Krastev acht het waarschijnlijk dat de Unie uit elkaar valt. Dit zal niet door oorlog, of een big bang gebeuren, maar al struikelend. Waarschijnlijk door een opeenvolging van slechte besluiten, een bank run, kleine opstanden in de belangrijkste landen zoals Duitsland en Frankrijk. Nu, drie jaar na de publicatie van dit boek, is de EU struikelend juist sterker uit de grootste crisis, de Brexit, gekomen. Wat niet is kan nog komen (waakzaamheid geboden!), maar deze voorspelling is voorlopig prematuur gebleken.

Krastev ziet de immigratiecrisis als het 9/11 van Europa: de huidige spanningen zijn terug te leiden op hoe liberale, progressieve politici met die crisis zijn omgegaan. Die reactie was niet goed en heeft – onder andere – geleid tot een hernieuwde opkomst van nationale sentimenten, populisme, en de daaruit voortvloeiende anti-Europese sentimenten.
Europa zit, volgens Krastev dan ook in een identiteitscrisis. Wie zijn we?
En dan wordt het interessant. Krastev, zelf Bulgaar, brengt een extra Europese scheidslijn aan: naast links/ rechts, en Noord/Zuid, gaapt er een kloof tussen diegenen die persoonlijk meegemaakt hebben wat desintegratie betekent en diegenen die alleen over deze traumatische gebeurtenissen hebben gelezen in schoolboeken. Grofweg mensen uit voormalig Oostblok en de Westerlingen. Kosmopolitisch waarden bestaan in het Westen, in het Oosten niet. Daar zijn ze liever solidair met de eigen natie. 

Waarmee we komen op een onderwerp dat de komende tijd zomaar een prominentere rol in het publiek debat gaat krijgen: onze meritocratische maatschappijvisie. Volgens Krastev is meritocratie het grote probleem voor de toekomst. Wat er nu gebeurt (Brexit, Orban, Le Pen, weg met de ‘experts’) is de facto een motie van wantrouwen jegens deze maatschappijvisie. De visie die leidt tot een samenleving van aan de ene kant zelfzuchtige, arrogante winnaars en aan de andere kant, boze en wanhopige verliezers. Het midden wordt als het ware weggeslagen.
We zien inderdaad dat we in rap tempo de politieke gemeenschap, de neutrale ruimte voor debat, aan het verliezen zijn.

De pijn zit diep. Wat de “meritocraten” zo onuitstaanbaar maakt voor de rest is dat ze beweren geslaagd te zijn, omdat ze harder hebben gewerkt, beter geschikt zijn en wel de diploma’s hebben gehaald waar anderen voor gezakt zijn. Omdat ze internationaal inzetbaar zijn (een beetje meritocraat kan CEO in zowel Bulgarije als Londen zijn, een Amerikaanse consultant voelt zich meer verbonden met zijn counterpart in Spanje dan met de inwoners van Duluth, Minnesota) worden ze gewantrouwd. Als er ooit ‘thuis’ echte problemen komen, zullen meritocraten hen liever in de steek laten dan te vechten voor de zaak en de pijn te delen.
Populisten snappen dit. Zij beloven geen competentie, maar vertrouwdheid. Populistisch leiderschap betekent niet effectief beleid voeren, maar het tonen van offerbereidheid en loyaliteit. 

Europa is sterk veranderd: door migratie, door technologie, door globalisering. Het is duidelijk dat de Europese elite daar nog geen goed antwoord op gevonden heeft. Dit boek legt een belangrijk pijnpunt bloot: zolang Europa alleen competentie en efficiëntie belooft en haar burgers geen vertrouwen en bescherming weet te bieden zal de opstand tegen de EU, tegen de meritocratische elite, doorgaan. 

Boek

Levenswijsheid

Seneca’s essays over leven en dood zijn tijdloos omdat ze troosten en energie geven. Omdat ze inspireren en tot denken zetten. Omdat ze richting geven en rust brengen.

De leer van de Stoicijnen, alhoewel klein in aantal, is als een cadeau dat maar blijft geven.
En Seneca is als Sinterklaas.

Boek

Private, yet public

De hoofdredacteur van de Financial Times heeft zijn ‘private diaries’ gepubliceerd. Daarin lezen we dat de FT baas iedereen kent, van Wall Street CEO’s, tot Londense politici, van zangers tot de paus. En allemaal ‘on a first name basis’. Een zekere mate van ‘sucking up to power’ is soms noodzakelijk om goede journalisitiek te bedrijven, maar ik kreeg de indruk dat Barber erg geniet van zijn omgang met de rijken en machtigen.

Had graag meer gelezen over hoe Barber van het FT een echt wereldmerk heeft gemaakt, en als een van de weinige kranten succesvol de transitie naar digitaal heeft weten te maken. Dat is namelijk de echte prestatie, met alle respect voor theedrinken met Mario (Draghi), bellen met Lloyd (Blankfein) en even langs wippen bij Tony (Blair).

Boek

Drawdown promises the most comprehensive plan to reverse global warming. And it does just that. It’s a great overview of the real issue at hand (air conditioning!), the possible impact of climate solutions, and technologies that “can begin to reverse the buildup of atmospheric carbon by mid-century”.

Love it.

Book

Website

De 6 beste films/series die ik in 2020 zag

Corona maakte bioscoopbezoek vrijwel onmogelijk dit jaar. Gelukkig was ik nog net op tijd om twee geweldige films op het grote doek te zien. De rest van het jaar me gelukkig geprezen met de diensten van Apple+, Netflix en Amazon.

  1. Fargo, seizoen 1. Perfect.
  2. The Lighthouse. Origineel en indringend.
  3. Fauda. Misschien wel de beste serie van Netflix – ook seizoen 3 was verslavend.
  4. The Last Dance. Het onverwachte geheim van Michael Jordan: “I’m coachable”
  5. The Bad and the Beautiful. Mooie documentaire over het leven en de kunst van een mijn favoriete fotografen, Helmut Newton.
  6. The Long Way Up. Stikjaloers op Ewan McGregor en Charley Boorman.

Runner-ups: “Manchester by the sea“, “The Loudest Voice” en “Brexit, the uncivil war

Begin bij de natie

Klimaatverandering is een serieus gevaar, dat het vermogen van landen om nog zelfstandig te handelen (op alle gebieden) ernstig zal ondermijnen. Om dit gevaar te cofronteren, moeten we de natiestaat versterken, want dat is de enige echte basis van legitimiteit. De meerderheid van de mensen is niet bereid zijn leven grondig te veranderen voor een abstract idee als de redding van de aarde. Dat doen ze alleen wanneer het voortbestaan van hun kinderen, hun familie, hun streek en hun land op het spel staat. Als we dus echt iets willen doen aan de opwarming van de aarde zullen we natiestaat moeten herwaarderen.

Interessant, en waar. Maar waarom dit pleidooi een heel boek nodig heeft, is me een raadsel. Soms is een artikel gewoon beter.

Boek

Succesvolle ondernemers die boeken schrijven over hun succes zijn meestal niet erg nuttig.
Al is het maar vanwege de zogenaamde “survivor bias”. Dat vooroordeel zorgt ervoor dat we succes danken aan bepaalde karaktereigenschappen, zoals doorzettingsvermogen en leiderschapskwaliteiten. En natuurlijk zijn die belangrijk geweest, zo niet essentieel, voor het slagen van de ondernemer in kwestie. Maar wat het verhaal doorgaans niet verteld is dat deze eigenschappen net zo goed zeer onsuccesvolle mensen beschrijven. Zo vraagt bijvoorbeeld het leiden van grote verliezen voor je bedrijf om doorzettingsvermogen en de skills om anderen ervan te overtuigen dat zij hun geld in jouw zwarte gat moeten gooien. Oftewel, we krijgen alleen de succesverhalen te horen en trekken daar grote conclusies uit, terwijl het tegenovergestelde net zo goed waar kan zijn.

Ray Dalio, miljardair, oprichter van Bridgewater en celebrity-filantroop, weet die bias redelijk te omzeilen door zich te richten op principes en inzichten. Hij ontwaart patronen, en stelt zichzelf, en daarmee de lezer scherpe vragen. Dat is van grote waarde. Zo hebben we volgens Dalio twee grote zwaktes: ons ego, en onze blinde vlekken. De vraag die daar bij hoort: wat is die ene grote persoonlijke uitdaging, wat zit mijn doel het meest in de weg?

Dalio houdt van structuur, lijstjes en formules. Een succesvol leven bestaat aldus uit de volgende elementen; dromen + werkelijkheid + vastberadenheid. En vooruitgang is alleen mogelijk door de combinatie van pijn + bespiegeling.

Ik kan zijn lijstje van vijf beslissingen om je eigen zwaktes te confronteren erg waarderen.

  1. Verwar wat jij wil dat waar is niet met wat echt waar is
  2. Hoe je overkomt doet er niet toe, verwezenlijk je doel
  3. Overschat de gevolgen op de korte termijn nie
  4. Laat pijn vooruitgang niet in de weg zitten
  5. Verwijt alleen jezelf slechte resultaten

Hij heeft ook een lijstje voor de feedbackcirkel, het persoonlijke evolutionaire proces. Als je die beheers., vergroot je kans op succes enorm:

  1. Stel duidelijke doelen
  2. Herken de problemen die tussen jou en de doelen staan, maar tolereer ze niet
  3. Stel een nauwkeurige diagnose om de kern van de problemen te bereiken
  4. Ontwerp plannen om ze op te lossen
  5. Doe wat nodig is om die ontwerpen in resultaten om te zetten

De facto is het boek een groot pleidooi voor het hebben van een radicaal open geest, voor de kunst van het weloverwogen meningsverschil, gestoeld op expertise en debat.
Mensen met een open geest, die tegelijkertijd assertief zijn, daar heb je wat aan.De eerst stap op weg naar succes is dus de gesloten geesten uit je organisatie (of uit jezelf, zo ver dat mogelijk is) te filteren. Maar nu lopen we alsnog het risico in de val van de “survivor bias” te lopen.

Een boek om nog eens te lezen, met een open geest en een radicale eerlijkheid naar jezelf.

Boek

A little gem amidst the hysterical, positive thinking, self-help literature.

The basic premise of the book is that the effort to try to feel happy is often precisely the thing that makes us miserable. Some of us probably know this to be true, and yet we can’t help ourselves. We want to feel secure. Alas, as individuals, we have very little control over the the universe. Yet, in order to defend ourselves, we build up “fortifications” of the ego. But it is those very fortifications that create the feeling of insecurity: because building a fort means isolating oneself. The deep truth is that insecurity is another word for life.

There are no one-size fits all self-help tricks or ten points plans that deliver happiness. Life and therefore happiness, is complicated. It can and will go wrong. You preparation for hard times will define your level of happiness.There’s convincing evidence that spending time and energy thinking about how well things could go, actually reduces most people’s motivation to achieve them.

This usually means stress.
When feeling (mildly) stressed, just try the following. Ask yourself the question: do I have a problem now? It will do wonders. At least it does to me.

The good news is that there’s an antidote. There are other ways of reaching happiness. Embrace the things that you try to escape. As those familiar with the stoics already know: embracing, instead of fighting, negative emotions will make one happier.

Please read the whole thing, as the book is full of delightful research, insightful encounters and essential debunking of quasi-truths and biases.

Any self help doctor, looking to really help his patient should prescribe a good shot of this well written, funny and balanced antidote. At least once a year, preferably on a monthly basis.

Book

Guardian review

We still can save our future

The gold standard of climate change books.
Compulsory reading for anyone wanting to contribute to the debate about the future of our earth. Requires multiple sittings, as David Wallace-Wells’ analysis is far from optimistic (although he places some faith in technological solutions).

Book

Interview Rolling Stone

Interview The Guardian

The concept of rewilding is simple: bring back grassland mega-fauna (large herbivores as Konik horses, European Bison and Taurus) to make our ecosystem diverse again. Rich in plants and animals. Centuries of domestication and the spread of agriculture have done terrible harm to nature’s capacity to restore itself. It has downgraded earth.

It is also a great way to fight climate change. Soils store more carbon than all terrestrial plants, including rainforests. Rewilding (parts of) Antartica with herbivores could help keep the carbon stored in the soil, as the large animals snow trampling compacts the snow layer and leads to deeper winter soil freezing. Which sets in motion a series of events that favours deep-rooted grasses and herbs.

We tend to think that what we see and know, is what needs protection. But: forests are not the natural vegetation of our planet, vast grasslands are. The rewilding movement thus challenges the traditional conservation science, aiming at preserving – and expanding – what we have and what we see.
The great thing about rewilding science is that it is not about anti-globalism; it does not seek to restore what industrialization has destroyed or damaged. It wants to go hand-in-hand with technological progress. in the first place by organizing our available space more efficiently, thus freeing up space to rewild our nature: integrating nature and people, with a focus on innovation rather than on protection.

Akin to the big five of African wildlife, there is such a thing as ‘the big four’ in rewilding experiments: Oostvaardersplassen (‘OVP’, the Netherlands), Yellowstone (USA), the Pleistocene (Russia) and the Mauritian islands in the Indian Ocean. They have all their own characteristics (for starters their size: the Dutch ‘OVP’ project is dwarfed by the vast Russian Arctic territory), but together make up the avant-garde of the global rewilding movement. These areas work on reintroducing different ‘keystone spieces’ and have various rewilding approaches.

So, why haven’t we implemented this at scale yet? Money. And the concept is at odds with the current narrative, which means political backing. It can only work if society is aligned. And we all know, how hard that is.
Moreover, the current movement is mostly made up of activists and biologists, while the movement needs to become more financial savvy, i.e. leveraging carbon finance. If these projects can prove to reduce carbon emission (or capture carbon), then an income stream based on credits becomes viable.

According to the authors – Paul Jepson and Cain Blythe – rewilding is viable and is beginning to happen in Europe and America. They predict Europe will lead the way, because rural depopulation and the decline of traditional agriculture are creating large areas of land in need of a new future. When combined with economic reasons for nature-based solutions, a desire for commercial breeding and ranching could emerge.

This book’s a great introduction to this inspiring and exciting movement, that could make a real difference in the decades to come.

Book

Bijzondere koeientaal

Marieke Lucas Rijneveld schrijft prachtig, en even gemakkelijk over koeien als over de dood. Wat een metaforen, wat een zinnen. Het verhaal is beklemmend, in de oud-hollandsche traditie van ‘t Hart en Siebelink. Inderdaad, een daverend debuut.

Boek

Beter leven

Het leven is gewoon leuker met Etgar Keret naast je bed.

Boek

Hailed as one of the start-up bibles, this classic on how to build a business does indeed hold great lessons. Horowitz manages to avoid most of the worn-off cliches on the need for excellent leadership and relentless focus, and instead shows the more brutal side of building out an idea. This is due to his own experience as entrepreneur. He has lived the life himself: from failure to multi-million dollar success.
He talks about there being no rules, that having character really makes the difference, and that a leader has to lead even when he doesn’t know where’s going. The chapter on how to stay great is one of the best.
And next to being streetwise, Ben Horowitz is a funny guy. At least in his writing.

Book

Schrijven doe je zo

Jan Brokken schrijft prachtige boeken, zoals Baltische Zielen. Hij blijkt ook zeer bedreven in de het uitleggen van de kunst van het schrijven.
Na lezing, krijg je geheid zin om een start te maken met je literaire oeuvre. Dat succesvol romans en verhalen schrijven slechts weinig gegeven is weten we, maar met deze handleiding naast het toetsenbord is de kans groter dan nul.

Boek

too much silence

Don de Lillo – according to many “one of the greatest” – has published a new book. To raving reviews. Not sure I understand all the praise. I like the way he leaves dialogues unfinished, he’s clearly comfortable with uncomfortable situations and has a great eye for detail. But that doesn’t make this a great novel. More a peek into the lives of ordinary people waiting for something to happen. This ‘something’ never gets scary though. Reality still is more chilling.

Leaders do matter

Not only has Tim Bouverie written a real page-turner, this beautiful book is also a great reminder of the importance of moral courage and thorough intellectual analysis.
Many other narratives of the European pre-war years portray Chamberlain as a fool, as Hitler’s puppet. Bouverie is more nuanced: the prime minister was a good man with the best intentions. Chamberlain’s judgment is first and foremost heavily influenced by his desire to avoid war. We now know that his appeasement policy, the fatal delusion that Nazi Germany could be contained by buying it off with concessions, was the most momentous British mistake of the 20th century.

In Chamberlain’s defense, there were some mitigating circumstances; e.g. Britain wasn’t capable of fighting a war (until ’38/’39 the RAF had only a couple of fighters) and Europe had just come out of one. But Hitler’s behavior was quite alarming, to say the least. Nevertheless, Chamberlain stood his ground. Wishful thinking was his compass. Kristallnacht, the “Rape of Austria” and the occupancy of Czechoslovakia didn’t convince him otherwise.
Leaders do make a difference. And Chamberlain was the wrong man, at the wrong place, at the wrong time.

What an incredible book. Hands-down the best history book I’ve read in a while.

Book

Mental fitness

Tougher, calmer and more resilient: clearly the way forward for me. William Irvine is an engaging writer on stoicism. Little by little I’m uncovering my inner stoic. Can’t think of a better way to become a ‘good’ person. This book is great.

Book

Rutte: de Polder-Biden

Ik las de Rutte-biografie van Petra de Koning tegelijkertijd met die van Joe Biden. De overeenkomsten tussen de toekomstige Amerikaanse president en Mark Rutte zijn opvallend. Beiden hebben niet veel met visie, beiden voelen goed het maatschappelijke sentiment aan (en handelen ernaar, gelijk een windvaan) en beiden ambieerden vanaf hun jonge jaren het hoogste politieke ambt. Familie is belangrijk. En eenmaal aan de top, zijn ze succesvol.
Het zijn mannen van deze tijd.

Helaas voor de lezer betekent dit ook dat de verhaallijnen in zekere zin lineair zijn, zeker die van onze premier. Waar Biden zo nu en dan in emotionele rollercoasters terecht komt, is het leven van Rutte overzichtelijk en vol met vaste rituelen. Het meest opmerkelijke is dat de premier die zo’n grote controlebehoefte heeft, tegelijkertijd de meest flexibele politicus in jaren is.
We moeten dan ook niet vreemd opkijken als Ruttes politieke leven net zo lang zal blijken te zijn als dat van Joe Biden.

Boek

Joe Biden, the right man after all?

Evan Osnos’ timing is perfect. His biography of Joe Biden was published when his protagonist was declared President-elect.
Most of us know, by now, his all American story. Joe Biden’s life is one of great highs and incredible lows: from contemplating suicide after losing his wife and daughter at early age to traveling the world as a powerful man. A seasoned political warrior. A man with little vision, but with incredible stamina. A weather vane, with a great sense for where society is headed to.

Now that he’s finally achieved his White House dream, he will be facing a whole new set of battles. Dealing with the alternative fantasy world of Donald Trump and his acolytes, while fighting the left wing (“Biden is just a tool to kick Donald Trump out of the White House”) of his own party. A tall order. Near impossible.

The again: experience, a feel for compromise and grit may just be what’s needed. Maybe he’s the right man at the right time after all.

Book

Een geanimeerd gesprek met Vincent Everts over mijn tijd als algemeen manager van De Publieke Zaak (2008-2013). We praten over @TheFactClub 21minuten.nl, en maatschappelijke innovatie. Leuk!

John Fante – Ask The Dust ****

Sometimes, you just need to follow the advice of experts. Ask the Dust figures on many list of “most underrated books ever”. It is used in writing classes to teach the importance of having your own style and rhythm. It was the book that made Charles Bukowski finally understand what literature was meant to be. He later stated that Fante was ‘his God’.

It is indeed a powerful read, that deserves more fans. I especially loved Fante’s ability to make me part of the misery and despair of the two protagonists, who, in their struggle to keep up their hopes for a better future, destroy every chance to ever attain it.

Book

How I Learned to Understand the World: A Memoir: Rosling, Hans:  9781250266897: Amazon.com: Books

Hans Rosling’s book Factfulness did a fantastic job demonstrating how little we know about the world and how ignorant our models and assumptions are. His biography, published posthumously, takes us on a tour around the world, following Rosling’s career as doctor and researcher.
It is a great story of a man guided by curiosity and the will to change the world for the better. A truly unique man.

Book

As long time CEO of Walt Disney, Bob Iger has some lessons and insights to share with us. It’s wonderful to get a peek into the famous entertainment company, but as a creative leadership guide book it is somewhat disappointing. Iger is a business man, proud of his deals and his great success, which he doesn’t mind stressing. Unfortunately, this clouds the more humble leaderships, more interesting, lessons, that, doubtlessly, could’ve been told as well. Bill Gates, Brené Brown and Steven Spielberg seem to think otherwise – maybe it takes an American to fully appreciate Iger’s approach.

Creativity Inc describes a similar world (Pixar), but does a far better job in explaining how creativity works and what’s needed to stay atop of the entertainment heap.

Book

Pieter Waterdrinker – Poubelle ****

Poubelle

Pieter Waterdrinker heeft zo langzamerhand een stevig oeuvre bij elkaar geschreven, dat steeds beter zijn weg naar het grote publiek weet te vinden – mede door de mooie recensies. Op mijn vraag met welk boek ik zou moeten beginnen, antwoordde Waterdrinker (via twitter) dat Poubelle een goede introductie zou zijn.

Hij had gelijk. Het boek stelde niet teleur: grote thema’s, veel dramatiek, helden en anti-helden, politiek, seks, actualiteit. Het zit er allemaal in, met een scherpe kritiek op de moderne maatschappij.
Dat de auteur in zijn lyriek af en toe uit de bocht schiet, zien we graag door de vingers. Hij doet het immers met veel zwier.

Boek

Again, a great, counter-intuitive, book by Bruno Macaes, who’s gaining real traction as one of today’s most interesting thinkers – and prolific twiterazzi. After China and Europe he now turns to the US.

His thesis on the United States is not as multi-layered as his last two books on Eurasia and the Belt and Road, but carries nevertheless a great insight: the US is living in a fantasy world, of its own making. The laws of reality don’t apply to America anymore – it is carving out a parallel universe for itself.

The walls between Hollywood and politics, between the fake world and reality, have crumbled. Life is one big show. As Trump would say: “My election night was one of the greatest nights in the history of television!”.

We, rational Europeans will never really understand this mindset, this willingness to deny gravity. The concept of the West will change, with a post-truth America no longer the harbinger we have been relying on.

Bruno Macaes warns that the ties with former colonial power Europe will eventually be severed as the US is charting it’s own future. Free, from reality and from those with less appetite for fantasy.

Stay tuned!

Book

Existential risk and the future of humanity, luidt de ondertitel. Geen kleinigheid dus, dit boek. De helft van het boek bestaat uit voetnoten en bijlages – het is duidelijk dat de auteur aan Oxford filosofie doceert. En dat maakt het The Precipice juist goed; het boek zit bomvol interessante feiten die ook nog goed onderbouwd (en doorgerekend) worden. Laten we Ord daarvoor prijzen: er zijn al genoeg feitenvrije meningen over…alles.

Toby Ord zet de risico’s dat wij uitsterven – dat de mens geheel wordt uitgeroeid – op een rij. Welke gebeurtenis gaat ons de genadeklap geven? Er zijn drie soorten existentiële risico’s: natuurlijke risico’s, mens-gemaakte risico’s en toekomstige risico’s (met name AI). Het lot van de dinosauriërs zal ons niet treffen; we hebben alle kometen in het snotje, en degene die op de aarde zouden kunnen storten zijn niet groot genoeg om ons existentieel te bedreigen. Wel zouden er in dat geval miljoenen doden kunnen vallen, maar als soort overleven we het.
Gevaarlijker zijn uitbarstingen van supervulkanen die een aslaag over de aarde kunnen leggen en ons zo letterlijk laten stikken. Van de risico’s van eigen makelij springen klimaatverandering, vernietiging van de natuur en nucleaire wapens eruit. Hoewel rekenkundig waarschijnlijk geen existentieel risico, schat Toby Ord de risico’s van elk van deze drie apart hoger in dan die van de natuurlijke risico’s bij elkaar.

Nog groter gevaar lopen we als het technologisch mogelijk wordt dat mensen pandemieën over de aarde laten gaan: – bioterrorisme dus. Een degelijke aanval zal ons doen terugverlangen naar de huidige coronaperikelen. Echter, de grootste bedreiging voor het menselijk potentieel komt voor rekening van ongecontroleerde AI: 1 op 10 kans dat slimme intelligentie, gone rogue, onze ondergang wordt.

Alles wikkend en wegend schat Toby Ord de kans dat we in de komenden 100 jaar uitsterven op 1 op 6. Extreem hoog, naar mijn mening. Alsof we Russisch roulette spelen met onze toekomst. Maar dus ook 5/6 kans dat dit niet gebeurt! Willen we onze menselijke potentie niet in de knop laten breken dan zullen we wel met man en macht de schouders eronder moeten zetten. Het mag niet een academische exercitie blijven – overleven doe je met zijn allen.

En dat terwijl we pas aan het begin staan: wij mensen zijn nog maar 200.000 jaar bezig. We hebben misschien nog wel 9.800.000 jaar te gaan. We gaan nog zoveel spannends meemaken. Een kans die we niet mogen laten lopen. Omdat er zoveel waardevols in het verschiet ligt. En omdat we niet mogen beslissen over toekomstige generaties. Immers, waarom zou een leven nu, meer waard zijn dan een leven over 2 miljoen jaar? Wij zijn het aan ons (verre) nageslacht verplicht om niet uit te sterven.

Toch is dit ook de achilleshiel van het betoog: want waarom is het – in absolute zin – erg als we uitsterven? De aarde zal ons dankbaar zijn: ze krijgt dan even een adempauze. En de ongeboren generaties kunnen niet treuren om het feit dat ze niet geboren zullen worden.

Een filosofische vraag wellicht, maar wel een die de filosoof Ord iets beter had mogen beantwoorden.

Podcast van 80.000 hours

Boekhandel

Moroccan desert

Road in Shanghai, China

%d bloggers like this: