Niet-lezen voor lezers

Boekje met originele invalshoek: hoe je over boeken kunt praten die je niet hebt gelezen.

Pierre Bayard, hoogleraar Franse literatuur in Parijs, introduceert een geestige onderverdeling: boeken die hem onbekend zijn/ boeken die hij heeft doorgebladerd / boeken waarvan hij gehoord heeft/ boeken die hij is vergeten. Elk boek dat hij bespreekt plaatst hij in die verdeling. En, voorziet het ongelezen/ doorgebladerde/ onbekende boek van een waardeoordeel: van ++ (zeer positief) tot – – (zeer negatief).

Bayard bevindt zich in goed gezelschap. Grote schrijvers als Eco, Wilde, Greene plaatsten ook vraagtekens bij de noodzaak individuele boeken helemaal te doorgronden. Oscar Wilde was van mening dat 10 minute lezen in een bepaald boek voldoende is. Langer lezen is een teken van ijdelheid.

Grappig genoeg maakt Bayard aannemelijk dat het mogelijk is een oordeel te geven aan ongelezen boeken. Vanwege het diepere inzicht dat een geïsoleerd boek niet bestaat. Elk boek maakt onderdeel uit van een groter geheel, een collectieve bibliotheek, die we niet in zijn geheel hoeven te begrijpen om de losse elementen op waarde te kunnen schatten. De truc is de plek van het boek in deze collectieve bibliotheek te bepalen. Het boek krijgt zo betekenis, net als een individueel woord andere woorden nodig heeft om echt zinvol te zijn.

Comment parler des livres que l’on n’a pas lus? – Pierre Bayard, 2007