Heus, echt alles wordt anders…

De ondertitel van ‘Nooit Af’ luidt permanent beta; de toestand waarin bedrijven, organisaties en de maatschappij zich continu vinden. Er is altijd iets te verbeteren, er is geen eindpunt. We moeten er vrede mee hebben dat iets nooit echt af is. Een waarheid als een koe, die Aslander en Witteveen met leuke voorbeelden onderbouwen. Het boek is een vlotte samenvatting van bestaande literatuur, soms wel erg populair opgeschreven (eh, wat? Ja, dat). Charmant van de auteurs is dat ze heel transparant zijn wat betreft de de boeken die ze als bronnen hebben geraadpleegd. Ook zetten ze hier en daar vraagtekens bij hun eigen aannames, zo hun eigen adagium – alles is beta – hoog houdend. Het boek is op zijn best als het ingaat op de beperkingen van experts, de bureaucratische behoefte om iedereen hetzelfde te behandelen en hoe krachtig het is als mensen zich als ‘zwermen’ organiseren. Technologie speelt in alle gevallen een zegenrijke, efficiënte, rol.

In dat laatste punt schieten ze echter door. Ze zijn – heel modieus – adepten van het mantra dat we niet leven in een tijdperk van verandering, maar een verandering van tijdperk.  Een heus breukvlak. Alles wordt anders. Ze verklaren zich aanhanger van Jonathan Rifkin, een uiterst populaire Amerikaanse waarzegger en adviseur van onder andere de gemeente Rotterdam. Termen als disruptief, revolutionair en exponentieel zijn dan ook niet van de lucht. Ze zeggen onomwonden dat we leven in een nieuwe  Renaissance, waarin de informatiesamenleving en netwerksamenleving convergeren. Deze zal zelfs een miljoen maal krachtiger zijn dan de oorspronkelijke Renaissance.

Natuurlijk, ontwikkelingen gaan op veel terreinen snel, maar zeker niet overal. Geld zou inderdaad vervangen kunnen worden door een ander betaalmiddel (dat gebeurt al sinds mensenheugenis), auto’s worden zonder twijfel elektrisch en boeken worden anders gelezen. We leven in een spannende tijd. Maar wordt alles anders? Blijft niets hetzelfde? Uiteindelijk wringt daar de schoen: nergens worden de beweringen gekwantificeerd. Hoe groot is het marktaandeel van al die nieuwe technologie? Hoezo gaat iedereen profiteren van de deeleconomie ? Wat doen we met die miljarden mensen die niet continu wifi hebben? Wat is de historische context? Zijn Facebook en Uber grotere veranderaars dan de drukpers en de stoommachine?
Ik werd er een beetje argwanend van; zou de conclusie al af zijn geweest voordat de auteurs aan het boek begonnen?

Nooit af – Martijn Aslander & Erwin Witteveen, Business Contact, 2016